Foreign news in Flanders

This article was written by the amazing Jens Cardinaels and me for Veto, the student newspaper of Leuven, some time ago. It discusses the results of a research performed by the Elektronisch Nieuwsarchief (ENA, a project of professors and research fellows of the Catholic University of Leuven and the University of Antwerp). Once again, the article is in its original Dutch, as published.

The two main Flemish daily news broadcasts have devoted less attention to international topics since 2003. How to handle this issue and whether the situation is in fact that critical, divided media professionals and academics.

* * *

“Wereld globaliseert, nieuws lokaliseert”

De journaals van de VRT en vtm schenken sinds 2003 steeds minder aandacht aan het buitenland. Dat brengt een recent onderzoek van het Elektronisch Nieuwsarchief aan het licht. De trend is niet zonder gevolgen.

JENS CARDINAELS & LAURENS CERULUS

Professor Politicologie Marc Hooghe, die aan het onderzoek meewerkte, benadrukt dat buitenlands nieuws belangrijk is. “Als er onrust is in Libië, stijgen onze energieprijzen. Bedrijven sluiten Belgische vestigingen, omdat er elders lagere loonkosten zijn. Alles hangt samen en mensen hebben het recht daarover geïnformeerd te worden,” zegt Hooghe. Hij stelt vast dat we steeds meer onder de kerktoren leven. “Vtm en VRT brengen nu live verslag uit van overstromingen, ook al valt er eigenlijk niets te melden. Overstromingen waren er ook twintig jaar geleden, maar toen kwamen ze niet op het nieuws, omdat men het te druk had met de val van de Berlijnse muur. Soms maakt men echt dorpstelevisie.”

Hooghe stelt ook een andere trend vast: de zenders maken steeds vaker een Vlaamse link in buitenlands nieuws. “Men wil de kijker binden door alles in een Vlaamse context te plaatsen. Wat onthouden mensen van de revolutie in Egypte? Dat een aantal mensen hun badplaats moesten verlaten en dat ze werden overgevlogen naar Turkije. Dat is zeker geen goede manier om het buitenland meer aandacht te geven.”

De VRT antwoordt dat de oorlog in Irak in 2003 voor een vertekend beeld zorgt. De openbare omroep haalt aan dat het onderzoek startte in 2003, toen uitgebreid bericht werd over de Irakoorlog. Later verslapte de aandacht, wat de daling zou verklaren. Hooghe ontkent dit: “Wij hebben ongeveer 75.000 nieuwsitems geanalyseerd, dan maken 200 items over Irak het verschil niet. De trend is wel degelijk structureel,” zegt Hooghe.

Journaals schenken tegenwoordig meer aandacht aan criminaliteit. “Dat is gemakkelijk nieuws,” zegt Hooghe. “Als je het conflict in Afghanistan wilt uitleggen, moet je moeilijke woorden gebruiken. Maar “Brutale carjacking in Molenbeek” is al wat gemakkelijker. De grote aandacht voor criminaliteit heeft echter grote gevolgen. Veel mensen maken zich zorgen over de veiligheid in ons land. Mensen in het veilige Wortegem-Petegem voelen zich even onveilig als mensen in het minder veilige Etterbeek.”

Ook John Vandaele, de hoofdredacteur ad interim van MO*magazine, dat mondiaal nieuws brengt, betreurt de tendens. “Dit toont nogmaals aan dat de media steeds commerciëler worden. Ze brengen alleen wat de mensen zogezegd willen lezen, in de hoop zo meer lezers of kijkers te krijgen. Dat is paradoxaal: de wereld globaliseert, terwijl het nieuws lokaliseert.” Vandaele wijst erop dat mensen goed geïnformeerd moeten worden. “De globalisering heeft namelijk ook gevolgen voor de gewone burger.”

De nationale secretaris van de Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ) Pol Deltour, nuanceert. “Ik heb veel respect voor het onderzoek, maar ik denk dat de cijfers genuanceerd moeten worden. 2003 was door de Irakoorlog een heel druk jaar op vlak van buitenlands nieuws. Dat zorgt voor een vertekend beeld. Er zijn dus objectieve argumenten om de tendens in zijn context te plaatsen.” Toch vindt Deltour dat de onderzoekers een punt hebben. “Er is in het algemeen minder aandacht voor buitenlands nieuws.”

Maar Deltour is hoopvol. “Via nieuwe media werd er nog nooit zo veel buitenlands nieuws aangeboden. De klassieke media verminderen hun aanbod, maar ik ben van mening dat dat gecompenseerd wordt. Ook via de websites van de klassieke media, trouwens. Op het internet is er meer plaats voor duiding.”

Maar dat betwijfelen Hooghe en Vandaele: “Voor veel mensen blijft een journaal het belangrijkste venster op de wereld. Niet iedereen bezoekt gespecialiseerde websites,” zegt Vandaele. Hooghe beaamt: “De overgrote meerderheid van de bevolking werkt overdag. Veel mensen vertrouwen dus op een redactie die hen ‘s avonds in een halfuur een overzicht geeft van wat er die dag allemaal gebeurd is.”

Het kabinet van Vlaams minister van Media Ingrid Lieten (sp.a) benadrukt de rol van de openbare omroep: “Buitenlandse berichtgeving mag zich niet beperken tot onderwerpen waar toevallig beelden over binnen lopen,” klinkt het.

Deltour vindt dat de overheid mag eisen dat de VRT meer aandacht schenkt aan het buitenland. “Maar je mag geen quota opleggen. Er zijn andere manieren, zoals de Noord-Zuid-persprijs. Nog een andere mogelijkheid is dat men geld vrij maakt om correspondenten naar het buitenland te sturen. Het aantal vaste correspondenten van Vlaamse redacties kun je op een hand tellen, terwijl elke journalist kan beamen dat aanwezigheid op het terrein heel belangrijk is. Maar het is duur om iemand naar het buitenland te sturen en als er bespaard moet worden, dan zijn buitenlandjournalisten vaak de eerste slachtoffers.”

* * *

[This article was published in Veto on 07/03/2011 (link)]

Advertisements

About laurenscerulus

AKA reporter for Deutsche Welle, The Independent, Monocle24... AKA editor @ youropa.org FKA trainee journalist @ BBC World Service, Monocle, De Morgen, MO* FKA foreign editor @ Veto student newspaper, Belgium. FKA student of modern history @ KULeuven | international relations @ UCLouvain.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: